MOWA A UMIEJĘTNOŚCI MANUALNE
Autor postu     09/17/2018 19:14:37    0 Komentarze
MOWA A UMIEJĘTNOŚCI MANUALNE

MOWA A UMIEJĘTNOŚCI MANUALNE

 

Mowa to nie tylko myśl, którą możemy wyrazić, bo żeby owo wyrażenie było możliwe, potrzebujemy sprawnego narzędzia ruchowego w postaci narządów artykulacyjnych (język, wargi, podniebienie twarde, miękkie), współpracujących z całym systemem oddechowym i fonacyjnym (struny głosowe w krtani).

Aby mowa była wyrazista, czyli zrozumiała dla otoczenia dziecka (i nie tylko dla mamy i taty, którzy często są swoistymi tłumaczami malucha) potrzebna jest wręcz zegarmistrzowska precyzja ruchów języka, warg, podniebienia i ich sprawna, szybka zmiana na kolejny ruch. To wszystko musi zgrać się w czasie i miejscu zetknięcia, utworzenia szczeliny, utworzenia zwarcia itd., aby mowa stała się wyraźna i mogła spełniać komunikacyjną rolę. Każde przesunięcie języka o zaledwie pół centymetra, każde nie domknięcie ust w wymowie dźwięków dwuwargowych (p, b, m) i wiele innych dyskretnych nieprawidłowych ruchów spowoduje diametralną zmianę w wyrazistości mowy dziecka.

Dlatego logopedzi zachęcają z całych sił do jak najwcześniejszego rezygnowania ze smoczków gryzaków, z picia z butelki na rzecz łyżeczki, gryzienia i żucia pokarmów stałych, aby tworzyć najlepsze z możliwych warunków do gimnastykowania narządów artykulacyjnych i przygotowywania ich do mrówczej pracy językowej w przyszłości. Wiotkie mięśnie języka, warg, podniebienia zmienią mowę dziecka w niezrozumiały bełkot, który frustruje nie tylko najbliższych, ale też samo dziecko, bo przecież słyszy siebie samego i wie, że znacznie odbiega jego wypowiedź od tego, co chce powiedzieć.

Tak samo precyzyjne ruchy obserwujemy w obrębie naszych dłoni. To one wykonują najbardziej precyzyjne ruchy ze wszystkich naszych części ciała. To one warunkują jakość czynności samoobsługowych u dziecka: zapinanie guziczków, zamków, zawiązywanie sznurowadeł, nawlekanie koralików, czy wreszcie kreślenie kształtów, szlaczków, liter, słów i tekstów.

Nie bez znaczenia jest fakt, że sama natura umiejscowiła te dwa obszary ruchowe w mózgu obok siebie. Skoro są w sąsiedztwie, to ich wzajemne oddziaływanie jest bardzo silne.                      

Manipulując rękoma silnie aktywizujemy korę mózgową odpowiedzialną za ruch, a tym samym pobudzamy ośrodek ruchowy mowy.

Tę zależność widzimy już u maleńkich niemowlaków.

W 3 miesiącu życia dziecko potrafi chwycić zabawkę wkładaną mu do rączki i utrzymać ją przez chwilę. W rozwoju mowy odpowiednikiem tej umiejętności ruchowej jest wokalizowanie samogłosek (najbardziej podstawowa forma chwytania = najbardziej podstawowa forma języka – samogłoski). Później, w 6 miesiącu życia maluch potrafi już manipulować zabawką tylko jedną rączą, a więc ruch specjalizuje się, a w języku równolegle pojawia się gaworzenie (ciągi sylab- swoisty trening artykulacji). Już w 10 miesiącu oba obszary wchodzą na jeszcze wyższy poziom: pojawia się precyzyjny chwyt pęsetowy (kciuk i palec wskazujący), dzięki czemu maluch potrafi złapać maleńkie przedmioty, a w języku dochodzi do przełomu w postaci pierwszych słów. Na razie są to repliki dwóch takich samych sylab: mama, tata, baba, papa, dada itp. Początek precyzyjnego chwytu daje też początek świadomie używanego języka.

Powinniśmy więc zapamiętać zasadę rozwojową: im sprawniejsza rączka, tym bardziej wyrazista mowa.

Widuję i diagnozuję niezliczone przypadki 3-letnich dzieci, których rozwój poznawczy jest znakomity, na bardzo wysokim poziomie, ale nie mówią lub mówią „po swojemu”. Okazuje się zwykle, że te dzieci potrafią świetnie kojarzyć, logicznie myśleć, zapamiętywać informacje, ale nie potrafią złapać kredki, nie mówiąc już o narysowaniu prostej kreski, połączeniu nią dwóch punktów, czy narysowaniu kółeczka. Te dzieci zwyczajnie nie mają narzędzia ruchowego do generowania języka i od tych prostych ćwiczeń ruchowych zaczynamy pomoc.

Warto więc pamiętać o tej zależności sprawnych rączek i narządów artykulacyjnych i trenować je równolegle.

Powodzenia!!

Share This Post :

Zostaw komentarz

* Imie:
* E-mail: (Nie publikujemy)
* Komentarz:
Wpisz kod z obrazka